LOGO.png

Review: Mastering Limiters - Waves L3 series

Plaatje_L3_2.png

Inleiding:

Eén van de belangrijkste onderdelen tijdens het masteren van een track is het maximaliseren van het volume. Hiervoor gebruik je o.a. een (multiband-)limiter. Erg populair zijn de vier verschillende limiters uit de L3 serie van Waves:

L3 Ultramaximizer
L3 Multimaximizer
L3-LL
L3-16

Het opvallendste van al deze limiters is dat ze gebruikmaken van twee nieuwe technieken die Waves heeft ontwikkeld: de PLMixer en de ARC.

De limiters uit de Waves L3 serie hebben, ondanks hun multiband setup, maar één threshold. De PLMixer (Peak Limit Mixer) zorgt ervoor dat, als je track die threshold overschrijdt, de totaal benodigde attenuation (gain reduction) zo efficiënt mogelijk over de verschillende frequentiebanden wordt verdeeld. Hierbij wordt rekening gehouden met de wijze waarop het menselijk gehoor op verschillende frequentiegebieden reageert, zodat het resultaat zo transparant mogelijk is. Het prettige hieraan is dat je maar één threshold waarde hebt die je voor alle banden tegelijk instelt en het resultaat meestal beter is dan dat van een traditionele multiband limiter met meerdere thresholds.

Met het zorgvuldig instellen van de releasetijd kun je zorgen dat de aanwezigheid van een limiter minder opvalt. Met de ARC (Adaptive Release Control) op de L3 limiters wordt dit automatisch voor je gedaan. Omdat je tevens handmatig een aparte releasetijd per frequentieband kan toewijzen heb je veel mogelijkheden om je instelling te verfijnen.

Vergelijking:

De L3 Ultramaximizer is qua GUI het eenvoudigste model uit de serie, maar maakt net als de L3 Multimaximizer gebruik van 5 verschillende frequentiebanden; ze zijn alleen niet zichtbaar in de interface. Bij L3 Multimaximizer heb je controle over de gain en de priority van de verschillende frequentiebanden. De gain is eigenlijk overbodig, omdat je net zo gemakkelijk een equalizer voor de limiter kunt zetten in je mastering-chain. Het maakt de interface onnodig complex. De priority geeft je echter de mogelijkheid om de verdeling van de attenuation (door de PLMixer) te beïnvloeden, en kan goed van pas komen als één van de frequentiebanden teveel onder druk staat. L3-LL (low latency) is gelijk aan de L3 Multimaximizer, met het verschil dat dit model niet linear phase is. Daardoor is de latency (vertraging) van dit model veel lager, waardoor de L3-LL bijvoorbeeld ook tijdens het mixen kan worden gebruikt. De L3-16 is ook vergelijkbaar met de L3-Multimaximizer, maar heeft 16 in plaats van 5 frequentiebanden, waardoor de PLMixer nog veel nauwkeuriger te werk kan gaan.

Test:

- Bij de default-instellingen bij een maximum van zo’n 3dB gain-reduction is er niet veel verschil te horen tussen de verschillende modellen, behalve dat de L3-16 iets transparanter klinkt. Verschillende release characters geven de limiters verschillende sounds, waarvan er een aantal erg prettig zijn.

- Bij een maximum van zo’n 6dB gain-reduction begin je de werking van de limiters aardig goed te horen. De L3-16 begint in tegenstelling tot de andere drie modellen een beetje onstabiel te klinken juist doordat de frequentiebanden zo smal zijn. Dat is echter goed te verhelpen door de seperation van medium naar high te zetten. De L3-LL ervaart met dezelfde instellingen ongeveer 0.5 dB meer gain reductiion dan de andere modellen. Verder lukt het bij de drie limiters met priority wat beter om hun werking te verbloemen dan bij de eenvoudige L3 Ultramaximizer. Te grote aanpassingen van de priority bij de L3 Multimaximizer veroorzaken soms echter kortstondige veranderingen in de klankkleur die erg opvallen. Dat is een stuk minder bij de L3-16. Bij alle modellen geven sommige release characters meer subtiliteit. Bij de L3-16 is ‘drum punch’ een goede keus voor meer extreme limiting. Bij de overige modellen is ‘agressive’ een goede keus in dat opzicht.

- Bij een (overdreven) maximum van zo’n 9dB gain-reduction hoor je de werking van de limiters heel duidelijk. Bij de L3 Ultramaximizer, de L3 Multimaximizer en de L3-LL begint het laag te verdwijnen uit de tracks. Het release character ‘agressive’ zorgt voor iets meer stabiliteit, maar doet ook geen wonderen meer. De L3 Multimaximizer klinkt na wat wijzigingen in de prioriteit iets subtieler dan de L3 Ultramaximizer. Bij L3-16 blijft het laag veel beter behouden. Wel begint dit model weer onstabiel te klinken door de smalle frequentiebanden, ook met de seperation op high. Met de priority valt dit nog een klein beetje te corrigeren, maar niet voldoende. Het release character ‘drum punch’ geeft nog een kleine verbetering, maar niet genoeg om 9 dB gain reduction te kunnen verbloemen.

Conclusie:

Voor tracks die slechts een paar dB gain reduction nodig hebben, klinkt de L3-16 het meest transparant. Als er meer gain reduction nodig is, vind ik de L3 Multimaximizer het stabielst klinken, maar met verlies van het laag naarmate de gain reduction toeneemt. De L3-16 klinkt stukken beter in het laag en is transparanter, maar gaat steeds minder stabiel klinken. Voor tracks waar veel laag in zit, is de L3-16 de beste keus, hoewel het wellicht nodig is om flink te tweaken aan de verschillende frequentiebanden. Voor tracks waar minder laag in zit is de L3 Multimaximizer de beste keus. Voor een snelle masteringsessie is de L3 Ultramaximizer een gebruiksvriendelijke en prima keus, en mocht je een multiband limiter in je mix willen gebruiken is de L3-LL een uitstekende optie.


Tags: review

Afdrukken E-mail